Poradnik terapeutyczny. Odcinek 4: Terapia Dialektyczno Behawioralna

Czym jest terapia dialektyczno behawioralna (DBT)?

2024-03-06 (ostatnia aktualizacja: 2024-03-13)
Terapia Dialektyczno-Behawioralna należy do terapii III fali - jest jednym z najnowszych i najskuteczniejszych nurtów psychoterapeutycznych. Na czym polega psychoterapia dialektyczno-behawioralna (DBT) i jakie ma korzyści?

Co to jest terapia dialektyczno behawioralna?

Zajmijmy się terapią dialektyczno-behawioralną, czyli DBT. To dość nowa metoda pomocy osobom z problemami psychicznymi, która zaczęła zyskiwać na popularności w latach 80. i 90. XX wieku. DBT to rodzaj terapii, który łączy w sobie dialektykę, czyli sposób na rozwiązywanie sprzeczności poprzez dyskusję, z technikami behawioralnymi, które skupiają się na zmianie zachowań.

DBT pomaga ludziom radzić sobie z emocjami i trudnymi sytuacjami poprzez rozwijanie nowych umiejętności, takich jak lepsze radzenie sobie ze stresem, regulacja emocji, i poprawa relacji z innymi.

Jak wygląda terapia dialektyczno behawioralna?

Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) obejmuje kilka głównych części, które wspólnie tworzą terapię.

  1. Sesje indywidualne. Podczas nich terapeuta DBT pracuje z pacjentem w trybie jeden na jeden. Celem tych sesji jest pomoc pacjentowi w identyfikowaniu, zrozumieniu i zmianie negatywnych wzorców myślenia i zachowania. Terapeuta wskazuje, jak radzić sobie z trudnościami emocjonalnymi i rozwiązywać problemy. Wspólnie opracowują konkretne cele terapeutyczne.
  2. Grupowe szkolenia umiejętności. To kluczowy element DBT. W czasie tych treningów pacjenci uczą się praktycznych umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach: panowania nad stresem, kontrolowania emocji, opanowywania impulsywności, skutecznej komunikacji. Wypracowują również umiejętności interpersonalne.
  3. Telefoniczne konsultacje. Terapeuci DBT często oferują możliwość kontaktu telefonicznego poza sesjami terapeutycznymi. Dzięki temu pacjenci mogą liczyć na wsparcie w trudnych sytuacjach.
  4. Konsultacje terapeutyczne. Dotyczy to terapeutów, którzy nierzadko spotykają się w celu omówienia przypadków pacjentów i uzgodnienia strategii terapeutycznych. Te sesje umożliwiają wymianę wiedzy i doświadczeń oraz zapewnienie spójności i koordynacji w opiece nad pacjentami.

To właśnie dzięki tym czterem fundamentom, terapia dialektyczno behawioralna jest skuteczna dla wielu osób.

Co się robi podczas terapii DBT?

Sesje indywidualne poświęcone są rozwiązywaniu aktualnych problemów, z jakimi zmaga się pacjent. Z kolei na cotygodniowych sesjach terapii grupowej pacjenci uczestniczą w różnorodnych treningach, takich jak komunikacja interpersonalna, asertywność czy efektywne rozwiązywanie problemów. Uczą się także tolerancji wobec niepokoju oraz akceptacji zastanej rzeczywistości. Poznają techniki regulacji emocji poprzez ich rozpoznawanie i opisywanie, a także uczą się uważności poprzez obserwację i samoobserwację, korzystając ze specjalnych kart samoobserwacji.

Terapeuci prowadzą komunikację z pacjentami w sposób bezpośredni, ale przy zachowaniu taktu. Jak wskazano wcześniej, w wielu przypadkach pacjenci mają możliwość kontaktu telefonicznego z terapeutą w celu ustalenia planu działania i wzmocnienia zdobytych umiejętności.

Nad czym się pracuje w nurcie dialektyczno behawioralnym?

DBT skupia się na 4 głównych obszarach: uprawnomocnianiu, analizie behawioralnej, ekspozycji i modyfikacji poznawczej.

Wypróbuj terapię DBT

Wybierz jedną z najnowocześniejszych metod terapii - nurt DBT

Naucz się akceptować rzeczywistość i lęk
Wprowadź uważność w swoje życie
Rozwiń umiejętność rozwiązywania problemów
Naucz się radzić z codziennością z nurtem dialektyczno-behawioralnym
Terapia Dialektyczno Behawioralna Baza terapeutów DBT

Terapia Dialektyczno Behawioralna DBT: na czym polega4 główne obszary pracy w DBT

Uprawomocnianie

Wyobraź sobie, że idziesz do terapeuty, bo masz jakieś problemy lub coś cię martwi. Terapeuta słucha cię i mówi, że to, co czujesz lub jak reagujesz, ma sens. Nawet jeśli się z tobą nie zgadza, pokazuje ci, że rozumie, dlaczego tak się czujesz. Mówi ci, że twoje uczucia i reakcje są ok, nawet jeśli czasami sprawiają problemy. Pokazuje Ci, że nie jesteś dziwny ani zły, ale tylko człowiekiem, który reaguje na to co się dzieje.

Jeśli jesteś nieśmiały, masz problem z wyrażaniem emocji, albo czujesz się zestresowany, terapeuta pomoże ci bardziej wierzyć w siebie. To ważne, bo pomaga ci lepiej radzić sobie ze swoimi uczuciami.

Analiza behawioralna

To trochę jak detektywistyczne rozwiązanie zagadki. Jeśli coś nie idzie tak, jak chcesz, terapeuta pomoże ci krok po kroku przejrzeć, co się działo, co myślałeś, co czułeś i co się wokół ciebie działo, zanim pojawił się problem. Dzięki temu możesz lepiej zrozumieć, dlaczego coś się stało i jak możesz to zmienić.

DBT (Terapia Poznawczo Behawioralna): Analiza behawioralnaW analizie behawioralnej, terapeuta szuka podatności, sytuacji wywołującej, odczuć, problemowego zachowania i konsekwencji

Na powyższe etapy mogą składać się poniższe elementy:

  • Podatnością może być choroba, niedobór witaminy D, brak snu, złe odżywianie, stres, intensywne emocje lub kryzys
  • Zdarzeniem wywołującym może być nagłe zdażennie, zachowanie szefa, koleżanki, lub partnera. Terapeuta zastanawia się kiedy zaczęła się sekwencja, która doprowadziła do zachowania problemowego.
  • Pomiędzy zdarzeniem wywołującym, a zachowaniem problemowym na ogół występują zachowania, odczucia, myśli (często katastroficzne) i emocje
  • Zachowanie problemowe
  • Konsekwencje

Ekspozycja

Wyobraź sobie, że boisz się pająków. Terapeuta może pomóc ci stopniowo mniej się ich bać, na przykład najpierw mówiąc o pająkach, potem pokazując ci zdjęcia, aż do momentu, kiedy będziesz mógł być w tym samym pokoju z pająkiem, nie czując paniki. To działa nie tylko ze strachem, ale też z innymi trudnymi uczuciami, jak wstyd czy złość.

DBT (Terapia Dialektyczno Behawioralna): EkspozycjaTak ekspozycja może wyglądać u osoby, która ma problem z samooceną i lękiem społecznym

Modyfikacja poznawcza

Czasami możemy myśleć o rzeczach w sposób, który sprawia, że czujemy się gorzej. Na przykład, jeśli myślisz, że wszystko zawsze kończy się źle, możesz przez to czuć się smutny. Terapeuta może ci pomóc zauważyć te myśli i pokazać, jak zmienić sposób myślenia na bardziej pomocny. To może ci pomóc czuć się lepiej i radzić sobie w różnych sytuacjach.

Ile trwa DBT?

Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) należy do terapii długotrwałych. Typowy program terapii trwa zazwyczaj 1 rok lub 2 lata, jednak czas trwania może się różnić w zależności od potrzeb i postępów pacjenta.

Jak długo trwa terapia borderline?

Terapia osobowości z pogranicza jest trudną i wymagającą formą pracy, a także długotrwałą. Specjaliści wskazują, że zajmuje od 2 do 4 lat. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że czas trwania terapii zależy od wielu czynników, takich jak stopień i charakterystyka objawów, postęp w terapii, a nawet motywacja pacjenta.

Dla jakich zaburzeń jest najskuteczniejsza terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)?

Jak wspomniano, początkowo DBT stosowana była dla osób z borderline (niestabilność w emocjach, relacjach, impulsywność, nieprawidłowy obraz samego siebie). Wkrótce okazało się, że to narzędzie jest pomocne także dla innych zaburzeń. Dziś z DBT korzystają osoby, które zmagają się z:

  • zaburzeniami lękowymi,
  • problemami w regulowaniu i kontrolowaniu emocji,
  • zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi,
  • zaburzeniami odżywiania,
  • zespołem stresu pourazowego,
  • zaburzeniami depresyjnymi,
  • myślami samobójczymi.

Jak więc widać, terapia dialektyczno behawioralna wykazuje skuteczność w wychodzeniu z wielu zaburzeń.

Ile kosztuje terapia DBT?

Ponieważ na terapię DBT składa się kilka elementów, każdy z nich może różnić się ceną. Kwalifikacja wstępna może kosztować od 100 do nawet 300 zł, a każda sesja może wiązać się z kolejną opłatą ok. 200 zł. Niekiedy wymagane jest uiszczenie opłaty za całą terapię (ponad 1000 zł). Koszt to jednak kwestia indywidualna, wymagająca doprecyzowania między terapeutą a pacjentem.

Poniżej zamieszczamy średnie ceny związane z terapią DBT dla 3 miast Polski:

  • Terapia dialektyczno-behawioralna Warszawa: kwalifikacja >200 zł; sesja indywidualna 250 zł (da się też troszkę taniej umówić na terapię z psychoterapeutą w trakcie szkolenia - na przykład Anna Brulińska udziela konsultacji za 170 zł, a Maja Ciechanowska za 190 zł);
  • Terapia dialektyczno-behawioralna Kraków: kwalifikacja 100-300 zł; sesja indywidualna 180-220 zł;
  • Terapia dialektyczno-behawioralna Poznań: kwalifikacja 150-180 zł; sesja indywidualna 200 zł.

Podane wyżej ceny są jedynie orientacyjne – każdy terapeuta może ustalać swoje stawki i nie ma obowiązku trzymania się w konkretnych ramach cenowych.

Jeśli interesuje Cię terapia dialektyczno-behawioralna online, poznaj terapeutów oferujących pomoc w takiej formie w bazie terapeutów DBT MindMatch.

Jak znaleźć dobrego terapeutę DBT?

Przy wyborze terapeuty ważne jest, aby zwrócić uwagę na jego wykształcenie, kwalifikacje, a także doświadczenie. Nieodpowiednio przygotowany specjalista może nieskutecznie prowadzić terapię, efektem czego jest m.in. wydłużony czas powracania do formy.

Wykwalifikowanych, odpowiednio przygotowanych oraz otwartych specjalistów znajdziesz w MindMatch.

Jeśli interesuje Cię terapia dialektyczno-behawioralna Kraków, terapia dialektyczno-behawioralna Poznań, a może terapia dialektyczno-behawioralna Warszawa, wykwalifikowanych specjalistów w swojej lokalizacji znajdziesz na MindMatch. To jednak nie wszystko – jeśli interesuje Cię terapia dialektyczno-behawioralna online, terapeuci, których znajdziesz w naszej bazie, oferują pomoc również w takiej formie.

Dialektyka a techniki behawioralne – jaki jest ich udział w DBT?

Dialektyka w DBT to umiejętność akceptacji i zmiany. W kontekście terapii, dialektyka oznacza równowagę między zaakceptowaniem siebie i sytuacji, takimi jakie są, a dążeniem do zmiany na lepsze. Jest to podejście, które zakłada, że pacjent może zaakceptować siebie i swoją sytuację, równocześnie dążąc do zmiany niepożądanych zachowań lub reakcji.

W DBT terapeuta pomaga pacjentowi w zrozumieniu i zaakceptowaniu swoich emocji, myśli i doświadczeń, jednocześnie wspierając go w podejmowaniu działań mających na celu pozytywne zmiany w jego życiu.

Natomiast techniki behawioralne w DBT to konkretne strategie i umiejętności, które pomagają pacjentom w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami i myślami oraz w prowadzeniu bardziej funkcjonalnego życia. Są oparte na założeniu, że zachowania można zmieniać poprzez naukę nowych umiejętności. Przykładowe techniki behawioralne stosowane w DBT obejmują umiejętności radzenia sobie ze stresem, skutecznego komunikowania się czy rozwiązywania konfliktów. Terapeuci DBT uczą pacjentów tych umiejętności i pomagają im w zastosowaniu ich w codziennym życiu.

Ważne jest zrozumienie, że dialektyka i techniki behawioralne w DBT nie działają oddzielnie, ale wzajemnie współpracują, tworząc kompleksowy i skuteczny model terapeutyczny. Dialektyka pomaga pacjentom w zaakceptowaniu siebie i swoich doświadczeń, podczas gdy techniki behawioralne dostarczają konkretnych narzędzi i strategii, które umożliwiają pacjentom osiągnięcie pożądanych zmian w swoim życiu.

Kiedyś terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) była używana do leczenia zaburzenia osobowości borderline (BPD), ale obecnie jest też używana w leczeniu wielu innych zaburzeń psychicznych, takich jak zaburzenia lękowe, odżywiania czy depresja.

Jak zostać terapeutą DBT?

W większości przypadków, aby zostać terapeutą DBT, konieczne jest uzyskanie stopnia przynajmniej magistra na kierunku psychologia, praca socjalna lub z pokrewnej dziedziny. Kwalifikacje terapeuty DBT powinny obejmować ukończone kursy w zakresie tej terapii, m.in. wstęp do DBT (np. Introduction to DBT) czy trening umiejętności (Skills training). Prócz tego warto zwrócić uwagę, czy terapeuta ma ukończoną szkołę psychoterapii i poddaje swoją pracę superwizji u wykwalifikowanego superwizora, w grupie superwizyjnej bądź w zespole konsultacyjnym DBT.

Niezwykle istotne jest kontynuowanie nauki i doskonalenie umiejętności w zakresie terapii dialektyczno-behawioralnej poprzez udział w szkoleniach, konferencjach i zapoznawanie się z najnowszymi badaniami i literaturą dotyczącą DBT.

Zapraszamy do przeczytania następnego odcinka poradnika terapeutycznego o Interwencji Kryzysowej.

FAQ - często zadawane pytania

Ile trwa terapia Dialektyczno behawioralna?

Czas trwania terapii dialektyczno-behawioralnej zależy od problemu. W przypadku borderline, terapia w nurcie DBT zazwyczaj trwa ponad 2 lata. W przypadku depresji sutuacyjnej może być to około roku.

Jak długo trwa leczenie borderline?

Leczenie borderline zazwyczaj trwa kilka lat. Z pomocą nurtu dialektyczno-behawioralnego, jest to conajmniej 2 lata.

Na czym polega terapia DBT?

Nurt DBT pomaga zaakceptować rzeczywistość taką jaka jest i nauczyć się radzić z problemami. Osoby cierpiące na np. borderline przestają się karać za swoje zachowania.

Czy artykuł był dla Ciebie pomocny? Twoja opinia pomoże nam ulepszyć nasze treści
Co moglibyśmy poprawić? (opcjonalnie)
zdjęcie Anna Wójcik autora postu o DBT
Anna Wójcik
Psycholog
W 2018 roku skończyłam studia psychologiczne. Koncentruję się na terapii behawioralnej i rodzinnej. To co mnie przede wszystkim interesuje to człowiek i jego motywy. W życiu przede wszystkim chcę być szczęśliwa.

Wypróbuj terapię DBT

Tutaj znajdziesz dobrych terapeutów DBT
Baza terapeutów DBT
Czytaj więcej:

X
Daj nam szansę pomóc Ci w znalezieniu najlepszego terapeuty
Opisz Twoją sytuację w minimum 60 znakach, a my pomożemy Ci znaleźć terapeutę dopasowanego do Twojego problemu
Już ponad 1250 osób skorzystało z naszej pomocy