Majaczenie a zdrowie psychiczne - jak rozpoznać objawy i zminimalizować ryzyko?

Majaczenie u dorosłych - czy jest powodem do niepokoju?

2023-02-27 (ostatnia aktualizacja: 2023-07-11)
Czym jest majaczenie? Jakie są przyczyny i rodzaje majaczenia? Jakie są sposoby diagnozowania i leczenia tego zaburzenia? Dowiedz się więcej o majaczeniu i jego wpływie na zdrowie psychiczne i codzienne funkcjonowanie.

Czym jest majaczenie?

Majaczenie (zwane również splątaniem lub delirium) to zaburzenie świadomości, które objawia się dezorientacją, zaburzeniami mowy, myślenia, percepcji oraz zachowania. Osoba majacząca może mieć trudności z koncentracją uwagi, przeżywać halucynacje (np. słyszeć głosy lub widzieć rzeczy, których nie ma), być pobudzona lub zmęczona, a także przemieszczać się bez celu. Może być spowodowane różnymi czynnikami, w tym chorobami, takimi jak infekcje, choroby wątroby lub nerek, zaburzenia metaboliczne, choroby neurologiczne, alkoholizm, narkomania lub nieprawidłowości w leczeniu farmakologicznym.

Jest to stan nagły i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Jeśli zauważysz u kogoś objawy majaczenia, należy niezwłocznie wezwać lekarza lub skontaktować się z pogotowiem ratunkowym.

Majaczenie - Częstość występowania 

Majaczenie występuje u około 1 na 100 osób, częściej u dzieci niż u dorosłych. Zwykle jest to objaw przejściowy, ale w niektórych przypadkach może być poważnym problemem medycznym lub psychiatrycznym. Wśród pacjentów z zaburzeniami psychicznymi odsetek osób mających majaczenia jest wyższy.

Majaczenie - Odmiany

Majaczenie (zwane również splątaniem lub delirium) może występować w różnych rodzajach i postaciach. Poniżej przedstawiam krótki opis każdego z nich:

  • Hiperaktywne - charakteryzuje się nadmierną aktywnością i pobudzeniem, osoba może być niezdolna do zatrzymania się, często jest agresywna, wykazuje niespokojne zachowanie i bezustannie się przemieszcza.
  • Hipoktywne - charakteryzuje się spowolnieniem i zmniejszeniem aktywności ruchowej, osoba jest ospała i apatyczna, ma problemy z koncentracją i reagowaniem na otoczenie.
  • Mieszane - to połączenie objawów majaczenia hiperaktywnego i hipoktywnego.
  • Alkoholowe - jest wynikiem spożycia dużej ilości alkoholu i charakteryzuje się dezorientacją, zaburzeniami percepcji, myślenia i mowy, a także wywołuje silne poczucie lęku.
  • Pourazowe - występuje u osób, które doznały urazu głowy lub mózgu, objawia się m.in. dezorientacją, zaburzeniami mowy i zachowania oraz problemami z pamięcią.
  • Lekowe - jest spowodowane przyjmowaniem określonych leków, które mają działanie psychotropowe lub uspokajające. Objawy to m.in. dezorientacja, zaburzenia mowy i percepcji oraz nadmierne pobudzenie.
  • Organiczne - to zaburzenie wynikające z chorób somatycznych, takich jak choroby wątroby, nerek, niewydolność serca lub zaburzenia metaboliczne. Charakteryzuje się objawami majaczenia, a także bólem głowy, nudnościami i wymiotami.

Wszystkie rodzaje wymagają pilnej interwencji medycznej, dlatego w przypadku podejrzenia wystąpienia majaczenia u siebie lub u bliskiej osoby należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem lub skontaktować z pogotowiem ratunkowym.

Majaczenie - Przyczyny

Splątane jest zaburzeniem świadomości, które może mieć różnorodne przyczyny. Poniżej przedstawiam szczegółowy opis najczęstszych czynników wywołujących:

  • Choroby somatyczne - choroby somatyczne, takie jak choroby wątroby, nerek, niewydolność serca, cukrzyca, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia elektrolitowe, infekcje, choroby układu oddechowego czy ciężkie choroby nowotworowe, mogą prowadzić do wystąpienia majaczenia.
  • Urazy i operacje - urazy głowy, operacje mózgu, a także operacje na innych częściach ciała, które wymagają zastosowania znieczulenia ogólnego, mogą prowadzić do wystąpienia majaczenia.
  • Leki - niektóre leki, zwłaszcza te mające działanie psychotropowe lub uspokajające, mogą prowadzić do wystąpienia majaczenia. Wśród tych leków wymienia się m.in. benzodiazepiny, barbiturany, opioidy, leki przeciwhistaminowe i kortykosteroidy.
  • Alkohol i narkotyki - nadużywanie alkoholu i narkotyków może prowadzić do wystąpienia majaczenia alkoholowego lub narkotykowego.
  • Zaburzenia psychiczne - osoby z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak schizofrenia, zaburzenia afektywne dwubiegunowe czy depresja, są bardziej podatne na wystąpienie majaczenia, zwłaszcza gdy ich choroba jest w niekontrolowanym stadium.
  • Stres i traumy emocjonalne - silny stres i traumy emocjonalne, takie jak utrata bliskiej osoby, przemoc czy katastrofy naturalne, mogą prowadzić do wystąpienia majaczenia.
  • Przyjmowanie wielu leków - osoby, które przyjmują wiele różnych leków, mogą być bardziej podatne na wystąpienie majaczenia z powodu interakcji między nimi.
  • Zaburzenia snu - brak snu lub zaburzenia snu, takie jak bezdechy senny, mogą prowadzić do wystąpienia majaczenia.
  • Wiek i związane z nim choroby - osoby starsze są bardziej podatne na wystąpienie majaczenia, zwłaszcza gdy mają choroby przewlekłe, takie jak choroba Alzheimera czy Parkinsona.

Majaczenie a choroby psychiczne

Majaczenie jest zaburzeniem świadomości, które może wystąpić u osób z chorobami psychicznymi, zwłaszcza gdy ich choroba jest w niekontrolowanym stadium. Poniżej przedstawiam szczegółowy opis związku między splątaniem a niektórymi chorobami psychicznymi:

Znajdź najlepszego psychologa dla siebie!

Zdiagnozuj się, a my wskażemy Ci najwłaściwszego psychologa dla Ciebie.

Rozwiąż test diagnostyczny i dowiedz się co Ci może dolegać.
Zaproponujemy Ci psychologów, którzy byli skuteczni dla podobnych do Ciebie osób.
Wybierzesz psychologa, którego sposób terapii najbardziej Ci będzie odpowiadał!
Terapia w końcu przyniesie efekty!
majaczenie Zdiagnozuj się i znajdź psychologa!
  • Schizofrenia - osoby z schizofrenią są bardziej podatne na wystąpienie majaczenia, zwłaszcza gdy choroba jest w fazie aktywnej. W przypadku schizofrenii splątanie często występuje jako objaw tzw. splątania schizofrenicznego, czyli trudności w myśleniu, zaburzenia percepcji, dezorientacja w czasie i przestrzeni oraz dezorganizacja mowy.
  • Zaburzenia afektywne dwubiegunowe - splątanie może wystąpić u osób z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi (bipolarnymi), zwłaszcza gdy choroba jest w fazie maniakalnej lub depresyjnej.
  • Depresja - splątanie może wystąpić u osób z ciężką depresją, zwłaszcza gdy choroba jest w fazie psychotycznej. W przypadku majaczenia związanego z depresją, objawy obejmują zaburzenia myślenia, dezorientację, zaburzenia percepcji, halucynacje oraz myśli samobójcze.
  • Choroba Alzheimera - splątanie jest częstym objawem choroby Alzheimera, zwłaszcza w późniejszych stadiach choroby. Objawy majaczenia związane z chorobą Alzheimera obejmują dezorientację, zaburzenia percepcji, halucynacje oraz zaburzenia snu.
  • Choroba Parkinsona - splątanie może wystąpić u osób z chorobą Parkinsona, zwłaszcza w późniejszych stadiach choroby. Objawy majaczenia związane z chorobą Parkinsona obejmują dezorientację, zaburzenia percepcji oraz zaburzenia myślenia.

Majaczenie u osób z chorobami psychicznymi jest poważnym objawem, który wymaga pilnej interwencji medycznej. Osoby z chorobami psychicznymi powinny regularnie kontrolować swoją chorobę i stosować się do zaleceń lekarza w celu minimalizacji ryzyka wystąpienia majaczenia i innych powikłań.

Majaczenie - Kiedy udać się do lekarza?

Jeśli zauważysz u siebie lub u kogoś w twoim otoczeniu objawy majaczenia, warto udać się do lekarza. Wizyta u lekarza jest konieczna w przypadku, gdy majaczenie:

  • Występuje po raz pierwszy - jeśli wcześniej nie doświadczałeś majaczenia, a nagle zacząłeś go doświadczać, warto skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć poważniejsze schorzenia.
  • Staje się coraz częstsze lub intensywniejsze - jeśli splątanie zaczyna się zdarzać coraz częściej lub staje się intensywniejsze, może to oznaczać pogorszenie stanu zdrowia.
  • Przeszkadza w codziennym życiu - jeśli przeszkadza w codziennym życiu, utrudniając wykonywanie podstawowych czynności lub wpływa na zdolność do koncentracji, należy skonsultować się z lekarzem.
  • Wymaga specjalistycznego leczenia - jeśli splątanie jest wynikiem innej choroby, może być wymagane specjalistyczne leczenie, na przykład farmakologiczne lub psychologiczne.
  • Wymaga dalszej diagnostyki - jeśli lekarz podejrzewa, że splątanie jest spowodowane poważniejszym schorzeniem, może zlecić dodatkowe badania diagnostyczne, takie jak tomografia komputerowa lub badanie EEG.

Warto pamiętać, że w przypadku majaczenia kluczowe jest szybkie zdiagnozowanie i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia, które może znacznie poprawić jakość życia.

Majaczenie - Diagnozowanie 

Diagnozowanie majaczenia jest skomplikowane i wymaga dokładnej oceny przez lekarza. Poniżej przedstawiam najważniejsze kroki, które są wykonywane podczas diagnozowania majaczenia:

  1. Wywiad medyczny - lekarz przeprowadza wywiad medyczny, aby uzyskać dokładne informacje na temat objawów i historii choroby pacjenta. Lekarz może również zapytać o przyjmowane leki oraz o jakiekolwiek choroby, które pacjent miał w przeszłości.
  2. Badanie neurologiczne - lekarz przeprowadza badanie neurologiczne, aby ocenić funkcjonowanie układu nerwowego pacjenta. Badanie to obejmuje ocenę siły mięśniowej, koordynacji ruchowej, czucia, refleksów oraz równowagi.
  3. Badanie psychiatryczne - lekarz przeprowadza badanie psychiatryczne, aby ocenić stan psychiczny pacjenta. Badanie to obejmuje ocenę na obecność objawów psychotycznych, jak halucynacje czy urojenia, jak również na poziom lęku, depresji i innych zaburzeń emocjonalnych.
  4. Badanie laboratoryjne - lekarz może przeprowadzić badanie laboratoryjne, aby wykluczyć inne przyczyny objawów pacjenta, takie jak niedobór witamin, zaburzenia metaboliczne, choroby wątroby czy nerek.
  5. Badanie obrazowe - lekarz może przeprowadzić badanie obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI), aby ocenić struktury mózgu i wykluczyć inne przyczyny objawów pacjenta.
  6. Ocena snu - lekarz może zlecić badanie snu, aby ocenić, czy brak snu lub zaburzenia snu mogą przyczyniać się do wystąpienia majaczenia.
  7. Ocena leków - lekarz dokonuje oceny przyjmowanych przez pacjenta leków, aby ocenić, czy interakcje między nimi mogą przyczyniać się do wystąpienia majaczenia.

Po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych badań lekarz dokonuje diagnozy i podejmuje odpowiednie kroki w celu leczenia majaczenia i jego przyczyn.

Majaczenie - Leczenie 

Leczenie majaczenia obejmuje leczenie farmakologiczne, leczenie psychoterapeutyczne, leczenie zajęciowe i rehabilitację. Leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu leków, takich jak neuroleptyki lub leki przeciwdepresyjne. Leki te są stosowane w celu zmniejszenia lub zatrzymania objawów majaczenia. Leczenie psychoterapeutyczne obejmuje terapię indywidualną, grupową lub rodzinną, które pomagają pacjentowi zrozumieć i radzić sobie z objawami choroby oraz zwiększyć zdolność do radzenia sobie z problemami. Leczenie zajęciowe polega na zajmowaniu się czynnościami dostosowanymi do poziomu funkcjonowania chorego, aby pomóc mu funkcjonować w społeczeństwie. Rehabilitacja obejmuje różne rodzaje ćwiczeń fizycznych, aktywności społecznych i edukacyjnych, które są dostosowane do potrzeb i możliwości pacjenta.

Leczenie majaczenia może trwać długo, ale może również przynieść bardzo dobre wyniki. Ważne jest jednak, aby pacjent przestrzegał zaleceń lekarza i przestrzegał zaleceń leczenia. Ważne jest również, aby pacjent miał wsparcie i wsparcie otoczenia, aby mógł skutecznie radzić sobie z wyzwaniami związanymi z chorobą.

Majaczenie w życiu codziennym 

Majaczenie może mieć znaczny wpływ na życie codzienne i funkcjonowanie osoby, która na nie cierpi, a także na jej rodzinę i bliskich. Poniżej przedstawiam kilka przykładów, jak splątanie wpływa na codzienne życie:

  • Trudności w komunikacji - osoby majaczące często mają trudności z jasnym i zrozumiałym wyrażaniem myśli. Mogą mieć trudności z formułowaniem poprawnych zdań lub wybieraniem odpowiednich słów, co może prowadzić do nieporozumień w komunikacji z innymi.
  • Trudności w pracy lub szkole - majaczenie może wpłynąć na koncentrację i zdolność do skupienia uwagi, co może utrudnić wykonywanie zadań w pracy lub w szkole.
  • Problemy emocjonalne - osoby majaczące często doświadczają frustracji i zniechęcenia z powodu swojego stanu, co może prowadzić do problemów emocjonalnych, takich jak depresja i lęk.
  • Problemy z bezpieczeństwem - w przypadku ciężkiego majaczenia, osoby te mogą stanowić zagrożenie dla siebie i dla innych, szczególnie podczas snu lub gdy są zmęczone.
  • Problemy z samodzielnym funkcjonowaniem - osoby majaczące mogą mieć trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak gotowanie, robienie zakupów czy prowadzenie samochodu.
  • Wpływ na życie rodzinnego i społeczne - majaczenie może mieć negatywny wpływ na życie rodzinne i społeczne osoby, która na nie cierpi, co może prowadzić do izolacji społecznej i trudności w relacjach z innymi ludźmi.

W zależności od stopnia ciężkości i częstotliwości majaczenia, wpływ na codzienne życie może być różny. Dlatego też ważne jest, aby osoby majaczące otrzymały odpowiednie wsparcie medyczne i psychologiczne, aby zmniejszyć negatywne skutki majaczenia na ich życie.

Omamy, halucynacje i urojenia

Omamy, halucynacje i urojenia to trzy różne typy zaburzeń postrzegania rzeczywistości, ale mają ze sobą wiele wspólnego.

Omamy to fałszywe doznania sensoryczne, które dotyczą jednego z pięciu zmysłów - wzroku, słuchu, węchu, smaku lub dotyku. Mogą przybierać różne formy, np. osoba może słyszeć głosy, widzieć obrazy, odczuwać zapachy lub smaki, choć w rzeczywistości nic takiego nie istnieje. Omamy występują w różnych schorzeniach, w tym w chorobach psychicznych, chorobach neurologicznych i chorobach ogólnoustrojowych.

Halucynacje to również fałszywe doznania sensoryczne, ale dotyczą one tylko jednego zmysłu, najczęściej słuchu lub wzroku. Halucynacje mogą występować jako objawy chorób psychiatrycznych, takich jak schizofrenia czy zaburzenia afektywne dwubiegunowe, ale mogą też być wynikiem chorób fizycznych, takich jak choroba Parkinsona czy choroba Alzheimera. Halucynacje często są powiązane z omamami, ale mogą też występować oddzielnie.

Urojenia to błędne przekonania lub przekonania, które nie mają żadnego uzasadnienia w rzeczywistości. Osoba dotknięta urojeniami wierzy w coś, co nie jest prawdziwe, np. w to, że jest szpiegiem lub że jest obserwowana przez tajną organizację. Urojenia są związane z chorobami psychiatrycznymi, takimi jak schizofrenia, zaburzenia afektywne dwubiegunowe czy zaburzenia lękowe.

Wspólnym elementem omamów, halucynacji i urojeń jest to, że wszystkie trzy zaburzenia są związane z fałszywymi doznaniami, które dotyczą percepcji rzeczywistości. Osoba doświadczająca tych zaburzeń może odczuwać je jako bardzo realne, mimo że nie mają one związku z rzeczywistością. Wszystkie te zaburzenia mogą również wpływać na funkcjonowanie pacjenta, wprowadzając dezorientację i lęk.

Jak możemy Ci pomóc? - psychoterapia od MindMatch

MindMatch umożliwia znalezienie terapeuty, który będzie idealnie pasował do Twoich potrzeb. Proces rozpoczyna się od rozwiązania testu diagnostycznego, który pomaga określić Twoje prawdopodobne zaburzenia. Następnie, wybieramy dla Ciebie najlepszych psychologów, którzy specjalizują się w leczeniu podobnych do Twoich problemów. Na koniec, masz możliwość wyboru terapeuty na podstawie krótkich filmików, aby mieć pewność, że będziesz się z nim świetnie dogadywać. Wierzymy, że lepsza relacja z terapeutą i wzajemne zrozumienie ma znaczący wpływ na skuteczność terapii.

FAQ - często zadawane pytania

Czy majaczenie da się wyleczyć?

Wyleczenie majaczenia zależy od przyczyny, która go wywołuje, więc ważne jest, aby zidentyfikować i leczyć podstawową chorobę lub problem, który wpływa na funkcjonowanie mózgu.

Ile może trwać majaczenie?

Czas trwania majaczenia zależy od przyczyny i może trwać od kilku minut do kilku dni lub dłużej.

Jakie jest najczęstsze majaczenie?

Najczęstszym rodzajem majaczenia jest majaczenie gorączkowe, które występuje u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat i zazwyczaj trwa krótko, kilka minut do kilku godzin.

zdjęcie Tomasz Zieliński autora postu o
Tomasz Zieliński
Seksuolog
Seksuologiem jestem od 10 lat. Pokazuję ludziom jak dobrze czuć się w swoim ciele, oraz jak poradzić sobie z problemami związanymi z seksem. Tworzę bezpieczną przestrzeń dla pacjenta.

Znajdź skutecznego psychologa!

Zdiagnozujemy Cię i dobierzemy Ci psychologa!
Znajdź dobrego psychologa!
Czytaj więcej: